Tôi đến thị trấn Lăng Cô sau chuyến tàu dài chạy suốt đêm.

Chiều, tôi rời khu mình ở, mượn xe máy chạy men theo những con đường nhỏ. Tôi đến được một làng chài.

Làng biển Lăng Cô chỉ có một nhúm những ngôi nhà bé bé thấp thấp. Bà già ngồi ngoài sân chải tóc. Mấy đứa nhỏ đang chơi banh đũa nói cười rộn rã.

Bỗng dưng cơn mưa đến. Tôi chỉ kịp chạy vội vào sân nhỏ, xin bà già cho trú, chờ cơn mưa bóng mây ngang qua. Bà già dọn cơm mời tôi mấy món dân dã. Cơm nghi ngút khói, rau xanh mởn, dĩa thịt luộc trắng trong xếp gọn gàng từng thớ mỏng, chén mắm đỏ quạch lạ hoắc huơ. 

Bữa cơm nóng giữa ngày mưa lạnh

Xứ miền Trung thật lạ. Bất kể tiết trời có đang nóng hanh hao đến chừng nào chăng nữa, chỉ cần cơn mưa xuống, không khí lại giãn ra, gió mang theo hơi lạnh và nhiệt độ bỗng dưng xuống thấp. Những chiều mưa như vầy thì không gì ngon bằng một bữa cơm nóng với tiếng nói cười rộn rã.

Tôi được bà già khoe cái chén mắm đỏ quạch trên mâm là mắm sò, tự tay bà ướp.

Mắm sò được ướp trong chai. Xác những con sò sẽ nổi ở thân trên, bên dưới đáy chai sẽ là một lớp nước hơi trong. Bà già bảo ướp mắm phải “có tay”, nếu không sẽ không thể nào ngon được.

Muốn ăn mắm sò ngon phải biết ăn đúng điệu. Lấy đũa gắp mắm vào chén, giã vào một chút tỏi, trái ớt đỏ, vắt thêm vào một chút nước trái thơm. Khi trộn tất cả lại sẽ nghe mùi thơm dậy lên, thơm nức, và tôi biết chắc sẽ tốn cơm vô cùng vào một ngày mùa mưa. Dùng chung với mắm sò sẽ là thịt heo luộc. Phải là loại thịt ba chỉ với lớp mỡ mỏng dính chạy thành một đường dài dưới da. Thịt luộc vừa tới, khi cắt lát miếng thịt sẽ hơi ươn ướt. Rau sống ăn kèm có xà lách, rau thơm, thi thoảng sẽ có thêm ít khế chua hay xoài cắt mỏng.

Tôi đã không ngại ngùng ăn hết hai chén cơm đầy cùng mấy món rau mắm đơn giản trong một chiều mưa giữa làng chài.

Dù rất cố gắng ngồi yên nghe bà già hướng dẫn cách làm, tôi vẫn không tài nào nhớ được hết từng bước. Mà tôi nghĩ, dù cho có nhớ được hết chăng nữa tôi vẫn sẽ không thể nào làm ra được chén mắm ngon lành như khi được ăn ké ở nhà bà già hôm đó.

Nhốt trọn mùi của biển vào chai

Tôi đã ngạc nhiên vô cùng khi biết rằng sò cũng có thể làm mắm. Cứ tưởng đâu, những chú sò lông, sò huyết chỉ thực sự ngon lành khi được nướng cùng với mỡ hành ở những bữa tiệc trên biển.

Rời nhà bà già khi cơn mưa bóng mây tạnh hẳn. Tôi dạo quanh Lăng Cô và phát hiện ra nơi đây có bán rất nhiều những chai mắm sò đỏ quạch như vậy. Những chiếc chai cao cổ nhỏ, chứa đầy thứ mắm sò đầy hấp dẫn mà chỉ cần nhìn chúng thôi, tôi sẽ có thể nhớ lại trọn vẹn hương vị của bữa cơm ấm cúng chiều mưa hôm đó.

Có lúc, tôi đã nghĩ những chiếc chai cao cổ nhỏ đó y hệt những chai thủy tinh chứa những lá thư tình vẫn lênh đênh trên biển chờ một ai đó nhặt được. Những chai thủy tinh kỳ lạ, giữ trọn hương vị của biển bằng món ăn độc đáo và thơm ngon đến vậy. Chẳng trách, nhắc đến ẩm thực ở Lăng Cô, người ta không thể nào bỏ qua chén mắm đặc biệt này.

Đôi chút về mắm sò Lăng Cô

Cách làm mắm sò có thể gọi là đơn giản, cũng có thể bảo rằng khá công phu.

Sò tươi vừa cào được từ biển sẽ được dùng dao nhọn tách vỏ. Phần thịt sò phải rửa qua nhiều lần cho sạch cát và tạp chất.

Sò rửa sạch, để thật ráo nước. Trộn đều với muối hạt giã nhuyễn. Cái khéo lúc này là đong đếm lượng muối sao cho vửa miệng mà không quá nhạt hay quá mặn. Chính là cái gọi là “có tay” như lời bà già đã nói.

Người ta sẽ cho thêm ớt bột, củ giềng xắt nhỏ vào trộn chung với sò và muối. Sau đó sẽ cho tất cả vào chai đậy kín. Thông thường, sau khoảng 8-10 ngày là có thể ăn được. Khi đó, phần thịt sò sẽ nổi lên phía trên, bên dưới gần đáy chai sẽ là một ít nước hơi trong.

Mắm sò chắc cũng chỉ có vùng Lăng Cô mới có. Con sò ở biển có quanh năm, nhưng chỉ riêng từ tháng Hai đến tháng Bảy, thịt sò mới đặc biệt ngon và được người dân nơi đây đi cào để làm mắm.

Và những người khách đã đến đây, đều muốn mang về thành phố nơi mình sống một chai mắm sò, phải chăng là để giữ lấy chút mùi của biển qua đường vị giác?

 

 

 

Viết một bình luận