Sẽ rất uổng nếu như bạn bỏ qua vùng đất Phan Rang khi nghĩ đến dải đất hẹp Nam Trung Bộ.

Vẫn được nhắc đến với mấy lời nói vui vui, “xứ gì mà gió như phang, nắng như rang”, vậy mà với tôi, Phan Rang lại là một góc rất bé, rất hiền, rất chậm chạp, y như khi người ta nắm trong tay một vốc nước, chúng dịu dàng len lỏi chảy qua từng kẻ tay, mát dịu.

Đến xứ Cát bắt mặt trời

Tôi vẫn thường cho rằng những kẻ vẫn luôn cố chấp đi bắt ánh mặt trời mỗi bình minh là những kẻ phù phiếm. Vì bỏ qua giấc ngủ ngon lành cho một khoảnh khắc ngày nào cũng quay trở lại nghe chừng có vẻ ngớ ngẩn. Cho đến khi chính tôi cũng đâm nghiện cái cảm giác phù phiếm nắm giữ được khoảnh khắc những tia nắng đầu tiên soi rõ mọi thứ quanh mình.

Đó là buổi sớm đầu tiên tôi đến với vùng đất Phan Rang sau chuyến xe đêm. Xe ngừng khi mọi thứ vẫn còn đang chìm vào đêm. Ngại liên hệ với lễ tân nơi nghỉ khi vẫn còn quá sớm, tôi cùng bạn đồng hành quyết định sẽ đi taxi đến đồi cát Nam Cương trước. Dự định ban đầu là không có dự định gì cả, điểm đến được chọn chỉ vì trên bản đồ có vẻ khá gần, chúng tôi sẽ có thể loanh quanh một chút trước khi quay về thành phố khi trời đã sáng hẳn. Ngờ đâu quyết định bồng bột chóng vánh lúc đó lại khiến tôi trở thành kẻ phù phiếm ghiền luôn cái cảm giác săn được ánh mặt trời mỗi bình minh.

Khi chúng tôi lên được đỉnh đồi cát, nhóm bếp và pha được một bình trà nóng cũng là lúc ánh mặt trời đầu tiên lóe sáng. Tia sáng đỏ hồng dần soi rõ mọi thứ xung quanh, gương mặt bạn đồng hành nhìn nghiêng, những bụi xương rồng rải rác, vết chân chim in hằn trên cát. Và vệt gió. Đồi cát Nam Cương không quá nổi tiếng và hoành tráng như những đồi cát hay sa mạc khác của dải đất đầy nắng và cát này, nhưng nhờ vậy khi đến đó vào lúc vẫn còn tờ mờ tối, tất cả những vết tích thiên nhiên in hằn trên nền cát trắng phau chẳng khác nào một bức tranh khổ cực lớn mà chẳng ai có thể sao chép.

và nghe nắng rủ rỉ mấy lời đường mật

Trở về thành phố để nhận phòng đã book trước, chúng tôi lại được bạn lễ tân khoe luôn là căn villa có có view ngắm mặt trời mọc lên từ biển mỗi sớm mai. “Mà ở xứ này, chẳng mấy ngày mưa nên cứ sáng là mặt trời sẽ gọi chị dậy luôn từ khung cửa sổ.” Chỉ nghe tả thôi, đã thấy sao những ngày sắp tới ở xứ này lãng mạn và dễ chịu quá chừng.

Sáng hôm đó chúng tôi còn ghé qua vườn nho Ba Mọi, một cái tên không hề xa lạ trên bản đồ du lịch Ninh Thuận. Chắc hẳn vì không quá mong đợi nhiều thứ mà chúng tôi gặt hái được không ít điều thú vị hay ho (tất nhiên là không tính những chùm nho căng bóng ngọt lành). Tôi may mắn được gặp và trò chuyện một lúc cùng chú Ba chủ vườn, để biết rằng quy chuẩn của vườn nho đã đạt chuẩn VietGap từ hơn mươi năm trước, và cũng là chừng đó thời gian cho nỗ lực đưa tên tuổi nho Ninh Thuận đến mọi nơi qua con đường du lịch. Chúng tôi còn biết được rằng cây nho cây táo xứ này là loài chịu nắng. Càng nắng trái càng sai càng ngọt. Chỉ một hay hai cây mưa lớn thôi, cả vườn nho sẽ bị nấm làm hư hết cả.

Đến cả gió cũng thủ thỉ dịu dàng

Có đến Phan Rang vào mùa gió, bạn mới biết vì sao người ta lại bảo xứ này gió nắng như phang. Vậy chứ, một buổi chiều muộn lang thang đi ra ngoài rìa thành phố một chút, nghe theo lời chỉ dẫn của cô chủ quán bên đường, chúng tôi tìm đến đồng cừu An Hòa rồi ở đó ngẩn ngơ suốt buổi với khung cảnh chiều tà quá đỗi bình yên.

Và gió, thì dịu dàng đưa tiếng lũ cừu gọi nhau trên bờ đê, âm thanh đám trẻ đang banh bóng đàng xa, và câu chuyện của mấy cô chú chăn cừu thì cứ rù rì lẫn khuất đâu đó trên cả cánh đồng cỏ xanh um.

Sẽ thú vị lắm nếu những ngày ở Phan Rang bạn có một chiếc xe máy để có thể rẽ ngang rẽ dọc, để có thể dừng chân bất chợt ở mấy hàng quán lóc cóc leng keng bên đường, thưởng thức dăm ba cái bánh căn, uống một ly nước sâm nhà nấu và nghe mấy cô bán hàng kể vài mẩu chuyện vu vơ phố xá ruộng đồng. Những ngôi nhà nhỏ của người dân thì rải rác ẩn hiện giữa những vườn nho vườn táo xanh um. Có thể, vừa qua một khúc quanh nhỏ, bạn sẽ bắt gặp những đứa trẻ cười hiền lành, và trong mắt chúng là cả một mảnh trời trong veo.

Đi giữa nắng giữa gió, để nghe ran rát làn da, nhưng mặn mòi trong tiếng gió là cảm giác chúng ta đang sống thật mạnh mẽ và thật đẹp giữa đời. Để thấy đâu đâu trên xứ sở mình cũng là những mạch sống căng đầy. Để thấy đất nước mình sao đẹp quá chừng.

Và lắng lại nghe văn hóa Chăm từ ngàn năm xưa cũ thì thầm

Ở Phan Rang, thiên nhiên không quá sức lộng lẫy, khí hậu chẳng thoải mái ôn nhu, thế nhưng cứ hễ đến với vùng đất này một lần, hẳn bất kỳ ai cũng đều sẽ muốn quay lại một lần, rồi một lần nữa.

Giữa cái xứ sở kỳ lạ đó, dường như ta chỉ cần lắng lại một chút thôi, đã có thể nghe được cả ngàn năm xưa cũ của cả nền văn hóa Chăm Pa trở mình thì thầm kể chuyện. Từng chiếc bình gốm của làng Bàu Trúc, từng tấm vải dệt hoa văn của làng dệt Mỹ Nghiệp, từng giàn nho gốc táo, mỗi một đều có thể tự mình kể lên câu chuyện của chính nó, để rồi xâu chuỗi lại là cả một biên niên sử của nền văn hóa Chăm Pa một thời kỳ rực rỡ.

Tôi đã được nghệ nhân lớn tuổi nhất ở làng gốm Bàu Trúc hướng dẫn để tự tay làm cho mình một chiếc bình bằng đất thô. Bà bảo, chỉ có đất ở làng mới cho ra được những chiếc bình với lớp vỏ mịn màng đến vậy. Đất không quá ướt, cũng chẳng khô. Từ cục đất chẳng hình chẳng dạng, sau những tỉ mẩn của tôi cũng thành hình hài một chiếc bình dù có hơi chút méo mó chứ không tròn đẹp được như sản phẩm của người trong làng. Bà còn bảo đất này không cần nung, chỉ cần phơi già nắng cũng đã có thể dùng được để đựng mấy món đồ khô.

Và đã nhắc tới văn hóa Chăm Pa mà chúng ta bỏ qua tháp Pôklong Garai thì đúng thật là thiếu sót quá lớn. Chúng tôi đã dành gần trọn cả một ngày trong lịch trình chỉ để thỏa thuê khám phá cho bằng hết mọi ngóc ngách trong quần thể tháp quá sức đẹp này. Chỉ khi vừa bước chân qua cổng thôi, khối tháp sừng sững đã hiện lên từ trên cao đàng xa đỏ au trong nắng. Phía trên cao hơn là những đám mây lừng lững trôi mê mải. Được biết, tại quần thể tháp Pôklong Garai này, mỗi năm đều cũng là nơi tổ chức lễ hội Kate của người Chăm. Nếu có dịp chắc chắn tôi sẽ quay lại vào lúc đó, để có thể được hòa mình vào không khí lễ hội thú vị cùng với mọi người nơi đây.

Kể cũng lạ. Cái xứ gì mà nắng như thiêu như đốt, rồi cũng chính cái nắng làm cằn cỗi đất đai đó lại dưỡng nuôi những loài cây xanh mướt cho toàn quả ngọt. Và những con người nơi này cũng bám đất bám cát, sống dưới cái nắng gắt gay nhưng tâm hồn ai cũng ngọt lành dịu mát như lúc yên ả ngồi giữa vườn nho mát mướt xanh um ngắm nhìn từng tia nắng xiên qua kẻ lá. 

Và Tết này, tiếc gì một hai ngày nghỉ, chúng ta lại không thử cùng gia đình làm một chuyến đi ngắn ngày, đến, để nghe nắng gió kể vài câu chuyện hay ho. 

Information box

  • Phan Rang cách TP HCM khoảng 300km. Có thể đến bằng cách đáp máy bay đến sân bay Cam Ranh, xe khách, hoặc đi tàu cho một trải nghiệm thú vị
  • Các điểm đến được nhắc đến trong bài đều ở trong bán kính 10-15km tính từ trung tâm TP Phan Rang, nên việc lưu trú có thể chọn ngay khu trung tâm hoặc những khách sạn, resort có bãi biển tại khu vực Bình Sơn, Ninh Chữ. Sau một ngày dài khám phá nắng gió nơi đây, bạn hẳn sẽ mong muốn được đắm mình trong làn nước xanh trong mát lành của biển.
  • Một số món ăn khá đặc biệt ở Phan Rang bạn nên thử

Bánh canh chả cá. Chả cá Phan Rang rất dai, mịn, và ngọt lừ vị cá.

Bánh căn Phan Rang cũng khác hẳn bánh căn Phan Thiết hay Nha Trang khi bánh sẽ được ăn chung với nước nấu cá, chứ không chỉ có nước mắm hoặc mắm nêm. Bạn có thể dừng ở hàng quán bên đường nào cũng đều có thể thưởng thức được vị ngon của món ăn này.

Thịt dê núi/ thịt cừu cũng là một lựa chọn hay ho cho chuyến đi vào buổi tối.

(Viết cho tuần san Phụ Nữ Chủ Nhật)

 

Viết một bình luận